Uderzenie asteroidy w Ziemię

Kolosalna struktura po wielkim zderzeniu

25 marca 2015, 06:39

W Centralnej Australii odkryto największą znaną strefę uderzeniową. Struktura o średnicy 400 kilometrów powstała przed milionami lat, gdy potężna asteroida, która chwilę wcześniej rozpadła się na dwie mniejsze, uderzyła w Ziemię



Wielkie modele językowe (LLM) generują język podobnie jak ludzie

15 maja 2025, 08:33

Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego i Allen Institute for AI ze zdumieniem zauważyli, że wielkie modele językowe (LLM) – takie jak używane np. przez ChatGPT – generalizują wzorce językowe podobnie jak ludzie, poprzez analogie a nie ścisłe trzymanie się zasad. Badacze postanowili sprawdzić, na ile prawdziwe jest powszechnie panujące przekonanie, że LLM generują swoje wypowiedzi na podstawie obowiązujących zasad, które wydedukował z danych treningowych. Tymczasem okazało się, że – podobnie jak ludzie – modele językowe posługują się przykładami i analogiami podczas tworzenia nieznanych sobie słów.


Czaszka z cmentarza klasztornego w Exeter ilustruje możliwości długiego łuku angielskiego

7 maja 2020, 12:17

Średniowieczne strzały powodowały urazy podobne do współczesnych ran postrzałowych. Gdy naukowcy zbadali szczątki z cmentarza klasztoru dominikanów w Exeter, odkryli, że strzały z długiego łuku angielskiego mogły penetrować ludzką czaszkę, tworząc małe rany wlotowe i duże wylotowe.


Statystyka na poziomie przedszkolaka

18 sierpnia 2010, 15:09

Do wieku przedszkolnego dzieci potrafią wnioskować o emocjach czy preferencjach innych ludzi, posługując się... statystyką.


Gatunek rozpoznany po budowie penisa

14 kwietnia 2015, 06:37

W Modogu w południowo-wschodnim Tybecie odkryto nowy gatunek makaka. Macaca leucogenys, bo o nim mowa, od gatunków sympatrycznych (M. mulatta, M. thibetana, M. assamensis i M. munzala) różni się m.in. zaokrągloną żołędzią i pokrytą ciemną sierścią moszną (pozostałe małpy mają strzałkowate genitalia i białe moszny).


Dźwiękowa komunikacja między roślinami a zwierzętami

17 lipca 2025, 08:05

Ćmy decydują o tym, gdzie złożyć jaja na podstawie... dźwięków wydawanych przez rośliny – donoszą naukowcy z Uniwersytetu w Tel Awiwie. Okazuje się zatem, że nie tylko rośliny modyfikują swoje zachowanie, odbierając dźwięki wydawane przez owady – o czym pisaliśmy niedawno – ale również zwierzęta reagują na dźwięki wydawane przez rośliny. I podejmują na tej podstawie jedne z najważniejszych decyzji w ich życiu.


Ocean

Odkryto zaskakujące zjawisko: oceany absorbują mniej CO2, gdy spada jego emisja

4 czerwca 2020, 09:08

Oceany są tak czułe na poziom dwutlenku węgla w atmosferze, że zmniejszenie jego emisji szybko prowadzi do mniejszego pochłaniania go przez wodę. Autorzy najnowszych studiów uważają, że w bieżącym roku oceany pochłoną mniej CO2, gdyż w związku z epidemią COVID-19 ludzkość mniej go wyemitowała.


Wpływ pogody na stwardnienie rozsiane

31 sierpnia 2010, 11:59

Wiosną i latem dochodzi do nasilenia objawów stwardnienia rozsianego – donoszą naukowcy z Brigham and Women's Hospital w Bostonie (Neurology).


Umiarkowana aktywność fizyczna zwiększa skuteczność radioterapii

5 maja 2015, 11:08

Regularne energiczne maszerowanie lub wolne bieganie może wspomóc terapię onkologiczną. Zespół prof. Brada Behnke'a z Uniwersytetu Stanowego Kansas zauważył, że umiarkowane gimnastykowanie się zwiększa utlenowanie guza. W ramach najnowszego studium wykorzystywano modele raka prostaty.


Bolesne miesiączki w wieku nastoletnim zwiększają ryzyko chronicznego bólu w dorosłości

9 września 2025, 09:43

Nastolatki, które podczas miesiączki cierpią na ból o średnim lub silnym natężeniu, są narażone na większe ryzyko występowania w życiu dorosłym bólu chronicznego, w tym bólu występującego poza miednicą, ujawniają naukowcy z University of Oxford. Badania, których wyniki opublikowano na łamach The Lancet Child & Adolescent Health, są pierwszymi na dużą skalę, których celem było sprawdzenie, w jaki sposób bolesne miesiączki w wieku nastoletnim są powiązane z bólami u młodych dorosłych kobiet.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk